Wcześniej na tych terenach istniał powiat lubawski (w latach 1818-1948). Pierwotna wersja powstała na terenie Prus Zachodnich, ale mimo tego należała do miejsc o największym wskaźniku odsetków ludności polskiej. Nazwa wywodziła się od miasta Lubawy, które w ówczesnym czasie było siedzibą tego powiatu. Obecnie najważniejszym miastem jest Nowe Miasto Lubawskie.

W 1919 roku powiat został przyłączony do Polski. Przed II wojną światową należał do województwa pomorskiego. Dopiero pod zakończeniu działań zbrojnych został przyłączony do Bydgoszczy i podlegał władzom tego miasta.

Składa się z gmin: miejskiej (Nowe Miasto Lubawskie), wiejskich (Biskupiec, Grodziczno, Kurzętnik, Nowe Miasto lubawskie) oraz miasta.

Liczna ludności: 43 374 osób.
Powierzchnia: 695,01 km kw.